Forums

Ουσιαστικά λες ότι τα 800 μέτρα δεν φτάνουν για ομβροσκιά και ότι αν ίσχυε το φοένιασμα, όλα τα υπήνεμα θα ήταν έρημοι. Εδώ κάνεις ένα τεράστιο λογικό άλμα. Η ομβροσκιά δεν δημιουργεί έρημο παντού, δημιουργεί απλώς ποσοστιαία μείωση του υετού. Αν στα προσήνεμα της Πίνδου έχεις 2000 χιλιοστά, η υπήνεμη Θεσσαλία πέφτει στα 600. Δεν γίνεται έρημος, παραμένει πράσινη. Στη Νοτιοανατολική Κρήτη όμως, η αφετηρία του υετού είναι ήδη οριακή, γύρω στα 400 χιλιοστά. Μια πτώση 8 βαθμών Κελσίου και η δραματική μείωση της σχετικής υγρασίας από τα 800 μέτρα της Ζήρου, αρκεί για να ρίξει αυτό το ήδη χαμηλό νούμερο στα 200 χιλιοστά. Όταν ρίχνεις τα 400 χιλιοστά στο μισό, τότε ναι, φτιάχνεις έρημο. Επίσης, λες ότι στην ασταθή ατμόσφαιρα η βροχή περνάει και στα υπήνεμα. Προφανώς. Σε ένα ακραίο βαρομετρικό χαμηλό θα βρέξει παντού. Όμως, το κλίμα μιας περιοχής δεν καθορίζεται από τρεις ή τέσσερις ακραίες μέρες τον χρόνο. Καθορίζεται από τον μέσο όρο τριάντα ετών. Και στον μέσο όρο, τα συνηθισμένα, ασθενέστερα συστήματα στεγνώνουν πάνω από τον Ξερόκαμπο λόγω της σταθερής αδιαβατικής θέρμανσης. Γι αυτό τα δεδομένα του ERA5 από το 1996 έως το 2026 δίνουν μόλις 227 χιλιοστά για τον Ξερόκαμπο. Τα νούμερα έχουν ενσωματώσει και τις μέρες της αστάθειας που λες, και πάλι ο μέσος όρος βγαίνει στα όρια του ερημικού. Μόλις 18 mm πάνω δλδ. Δεν απάντησες όμως στα επίσημα link που παρέθεσα στο προηγούμενο πόστ. Το  Υπουργείο στο Natura επίσημα γράφει ρητά για τον Ξερόκαμπο ότι όσον αφορά το κλίμα, αυτό το μέρος της Κρήτης είναι το πιο ξηρό μέρος της Ευρώπης. Γιατί να λέει τόσο κουλά επίσημος ιστότοπος της χώρας? Τα βγάζουν από το κεφάλι τους? Σε κάθε περίπτωση αν τα βουνά δεν έκαναν ομβροσκιά, αν έβρεχε κανονικά όπως λες, η περιοχή δεν θα ήταν τόσο ξηρή ούτε θα είχε την σπανιότερη βορειοαφρικανική χλωρίδα στην χώρα.  Θα είχε πεύκα και πουρνάρια.

Η ξηρή αδιαβατική θερμοβαθμίδα διατηρείται αλλά για να υπάρξει ομβροσκιά που κόβει μαχαίρι τη βροχή στην υπήνεμη πλευρά πρέπει να υπάρχει ευστάθεια στην ατμόσφαιρα και στην προσήνεμη πλευρά να πέφτει ορογραφικός υετός, δηλαδή το έλλειμμα αστάθειας αναπληρώνεται μηχανικά με την υποστήριξη του βουνού. Αυτό όμως είναι λίγο δύσκολο να συμβεί στην περίπτωση του Ξερόκαμπου γιατί το ύψος του βουνού δεν είναι μεγάλο για να μπορέσει να δημιουργηθεί σοβαρός ορογραφικός υετός σε συνθήκες ευστάθειας όπως θα γινόταν αν είχαμε π.χ. ένα βουνό 2000 μέτρων. Όταν η ατμόσφαιρα είναι δυναμικά ασταθής, ενώ εξακολουθεί να ισχύει εννοείται η αδιαβατική θερμοβαθμίδα, αυτό δεν εμποδίζει να πέφτει υετός και στα προσήνεμα και στα υπήνεμα και μάλιστα στα υπήνεμα περισσότερος με το μηχανισμό που έχουμε αναφέρει αρκετές φορές εδώ και επιβεβαιώνεται από πλήθος μετεωρολογικών σταθμών στα υπήνεμα ορεινών όγκων. Αν ίσχυε πάντα η αδιαβατική θερμοβαθμίδα να κόβει τη βροχή στα υπήνεμα τότε θα είχαμε τα προσήνεμα των βουνών - λόφων να μοιάζουν με ζούγκλα και τα υπήνεμα με έρημο. 

H σύγκριση με τα 4000 μ. υψόμετρο και τα παπαγαλάκια της Αθήνας είναι λίγο τραβηγμένη έτσι 😛 Ας μιλήσουμε όμως με δεδομένα φυσικής και κλιματολογίας: Πρώτον, το φοένιασμα δεν απαιτεί τα Ιμαλάια για να λειτουργήσει. Η Ξηρή Αδιαβατική Θερμοβαθμίδα είναι σταθερά της φυσικής 9.8C θέρμανση ανά χιλιόμετρο καθόδου. Στα 800μ+  της Ζήρου, η αέρια μάζα κερδίζει σχεδόν 8C κατά την κάθοδο και η σχετική υγρασία καταρρέει. Σε ένα ήδη οριακό περιβάλλον όπως ο Ξερόκαμπος αυτή η μεταβολή είναι αρκετή για να εξατμίσει τα υδρομετέωρα στον αέρα (virga) πολύ εύκολα. Αυτός είναι ο λόγος που ο Ξερόκαμπος καταγράφει συστηματικά 30% λιγότερο υετό από την Ιεράπετρα. Τώρα, τα παπαγαλάκια Αμαζονίου είναι ξενικό είδος που επιβιώνει σε αστικό μικροκλίμα, μέχρι και στο Τορόντο έχουν θεαθεί! Το βορειοαφρικανικά φυτά στον Ξερόκαμπο όμως δεν είναι τυχαίοι σπόροι που έτυχε να βγουν, είναι υπολειμματικά είδη (relicts) που σχηματίζουν ολόκληρους οικοτόπους προτεραιότητας σύμφωνα με το Natura. Η φυτοκοινωνιολογία διδάσκει ότι αν ο Ξερόκαμπος είχε τον υετό που υποθέτεις, η τυπική μεσογειακή βλάστηση θα είχε εκτοπίσει αυτά τα αφρικανικά είδη εδώ και αιώνες. Το γεγονός ότι κυριαρχούν αυτά, αποτελεί τη βιολογική υπογραφή ενός εξαιρετικά ξηρού κλίματος. 

Δεν υπάρχει θέρμανση αέριας μάζας από φοένιασμα που σκοτώνει τη βροχή, εκτός αν μιλούσαμε για βουνό 4000 μ. ύψος! Με αυτό το σκεπτικό τα Θεοδώριανα θα έπρεπε να βάζουν ελάχιστο υετό.  Ο νοτιοδυτικός που έρχεται από θάλασσα δε λέω ότι θα έπρεπε να φέρνει απαραίτητα υετό, δε σημαίνει ότι όποτε φυσάει νδ έχουμε υετό, αλλά ότι δεν ανυψώνεται η αέρια μάζα για να κάνει ομβροσκιά, που έτσι και αλλιώς δεν παίζει τέτοιο σενάριο με τον τρόπο που το εννοείς (φοένιασμα - θέρμανση αέριας μάζας)...αν ίσχυε αυτό σε όλα τα βουνά - λόφους θα έπρεπε η προσήνεμη πλευρά να είναι φουλ βλάστηση και η υπήνεμη λόγω ομβροσκιάς να είναι έρημος... Για τη χλωρίδα είναι πολύ πιθανό μεταναστευτικά πουλιά που ταξιδεύουν από Αφρική προς Ευρώπη να μετέφεραν σπόρους και εκεί τα φυτά που βγήκαν μέσω μηχανισμών προσαρμογής να επιβίωσαν στην περιοχή που έχει χαρακτηριστικά που μοιάζουν με το κλίμα της Αφρικής, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι αυτόματα η περιοχή μετατρέπεται σε έρημο. Η Αθήνα π.χ. έχει γεμίσει με πολύχρωμα παπαγαλάκια του Αμαζονίου. Αυτά με κάποιο τρόπο ήρθαν και μέσω μηχανισμών επιβίωσης προσαρμόστηκαν μια χαρά στα κλιματικά δεδομένα της Αθήνας. Το ότι επιβίωσαν αυτό δεν αποτελεί ένδειξη ότι το κλίμα της Αθήνας έχει γίνει τροπικό! Οκ λίγο περισσότερο ψάξιμο δε θα ήταν κακό, αν επαληθεύονταν τα τωρινά δεδομένα υετού θα ήταν πολύ ισχυρό στοιχείο για την επιστημονική ομάδα που έκανε τη μελέτη ότι οι αρχική εκτίμηση και τα αποτελέσματα ήταν σωστά διαλύοντας κάθε περιθώριο αμφιβολίας - αμφισβήτησης.  

Καταλαβαίνω τη λογική σου για τη θαλάσσια διαδρομή των ΝΔ ανέμων, αλλά η μετεωρολογική πραγματικότητα της περιοχής είναι λίγο πιο σκληρή από ένα γεωμετρικό διάγραμμα 45 μοιρών. Λες ότι ο ΝΔ άνεμος έρχεται από τη θάλασσα και άρα θα έπρεπε να φέρνει υετό. Αν ίσχυε αυτό, ο Ξερόκαμπος θα ήταν μια πράσινη όαση (μόνο στα τεχνητά αρδευόμενα σημεία έχει πράσινο όλο το χωριό εντωμεταξύ). Στην πραγματικότητα, οι ΝΔ ροές σε αυτό το κομμάτι του Λιβυκού είναι συχνά σταθερές στα χαμηλά στρώματα και στερούνται της αναγκαίας ορογραφικής ανύψωσης που θα ενεργοποιούσε σημαντικές βροχοπτώσεις στην ακτή. Αντίθετα, η οπισθοχώρηση της υγρασίας λόγω της  μάζας της Ζήρου δίνει σχεδόν καθαρή υετότρυπα. Σχετικά με τη δυτική συνιστώσα και το spillover που αναφέρεις: Αν τα βροχοφόρα νέφη δεν προλάβαιναν να αδειάσουν στο οροπέδιο και έριχναν το νερό στον Ξερόκαμπο, τότε ο σταθμός θα κατέγραφε ύψη βροχής παρόμοια ή και μεγαλύτερα από της Ζήρου ή της Ιεράπετρας. Το Rain Shadow Ratio (RSR) που υπολόγισαν τα παιδιά στο paper είναι αμείλικτο: ο Ξερόκαμπος παίρνει σταθερά 30% λιγότερο νερό από την Ιεράπετρα. Αυτό καταρρίπτει τη θεωρία της σύγκλισης ή της ενίσχυσης. Η απόσταση μπορεί να είναι μικρή, αλλά η κατωφέρεια είναι τόσο απότομη που η θέρμανση της μάζας από το φοένιασμα σκοτώνει τη βροχή πριν φτάσει στο έδαφος. Άντε ακόμα και να υποθέσουμε οτι ο σταθμός είναι για τα μπάζα ή οτι ποτέ δεν υπήρχε σταθμός, η 30ετής ανάλυση του ERA5 σε θαλάσσιο grid point ακριβώς στα ανοιχτά δείχνει μέσο ετήσιο υετό 30ετίας στα 227 χιλιοστά. Δηλαδή, ακόμα και η ίδια η θάλασσα μπροστά από το χωριό είναι ήδη ''στεγνή'' κλιματικά. Αν προσθέσεις και τη θερμοδυναμική του βουνού, καταλαβαίνεις γιατί η περιοχή είναι τόσο τραγικά ξηρή. Το τελικό επιχείρημα όμως δεν είναι το νούμερο, αλλά η φύση. Η παρουσία φυτών που βρίσκεις βαθιά μέσα στην Αφρική δεν είναι τυχαία. Για αυτό και το γεωπάρκο της UNESCO και το Natura 2000 τα δίνουν και ως προφυλασσόμενη χλωρίδα. Δεν τα συναντάμε πουθενά αλλού στην Ελλάδα. Τα φυτά αυτά ψηφίζουν υπέρ της ερήμου μάλλον εδώ και αιώνες, αδιαφορώντας για το αν ο άνεμος έρχεται από τη θάλασσα ή το βουνό. Αν ο Ξερόκαμπος έτρωγε το spillover που λες, η χλωρίδα θα ήταν τελείως διαφορετική. Ενδιαφέρουσα η προσέγγισή σου, αλλά τα δεδομένα (και η ίδια η φύση) δείχνουν ότι ο Ξερόκαμπος είναι ένας αδιαμφισβήτητος υετικός κουμπαράς που δεν γεμίζει ποτέ. Παρακάτω το σχετικό σημείο από το Γεωπάρκο της Σητείας για τα νησάκια Καβάλλοι του Ξερόκαμπου.  https://sitia-geopark.gr/ Δες ξεκάθαρα την διατύπωση ''ημιερημικό τους κλίμα'' και ''παρουσία μοναδικών για την Ελλάδα βορειοαφρικανικών φυτών''   Ενώ εδώ το λινκ του Natura 2000 από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας https://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/sdf/#/sdf?site=GR4320006&release=62&nav=3 Τι μας λέει στην ενότητα 4? Δεν τα λέω εγώ έτσι. Το Υπουργείο Δες ξεκάθαρα την διατύπωση ''Regarding the climate, this part of Crete is the driest part of Europe.'' και ''By the village of Xerokambos, at Ziros, there is a wetland (130 ha), with a small lagoon and saltmarsh. West of this village there are sand-dunes.''  Και φυσικά βγάζει μάτι οτι ο Ξερόκαμπος είναι η μόνη περιοχή της Κρήτης (και της Ελλάδας γενικότερα υποθέτω) που οι ελιές ζουν μόνο λόγω της άρδευσης.   Και εδώ από την Περιφέρεια Κρήτης. Πρόσεξε το λεκτικό ''από τις πιο ξηρές και θερμές της Ευρώπης'' και πάλι η αναφορά για τις αμμοθίνες.  https://natura2000.crete.gov.gr/fileadmin/printmaterial/pdf_Gia Periferia_Diatirisi/01_ODIGOS GR A5_Diatirisis_Tehnikos 96sel_Small_WEB.pdf